Wiedza

FAQ

Tu dowiecie się państwo o ważnych sprawach dotyczących produkcji, konserwacji i pielęgnacji zegarków. Jeśli macie państwo do nas pytanie, którego nie ma na tych stronach, prosimy o kontakt z nami.

Serwis

Pytanie: Jakie możliwości ma zegarmistrz, aby sprawdzić szczelność zegarka?

Odpowiedź: Zegarmistrz ma wiele możliwości sprawdzenia szczelności zegarka:

• Test mokry (uwaga: wysokie ryzyko, szczególnie przy nieszczelnym zegarku)
  W odpowiedniej komorze, która jest wypełniona do połowy wodą wytwarza się nadciśnienie.
  Teraz zegarek przenosi się z części wypełnionej powietrzem i zanurza w wodzie, jednocześnie zmniejszając ciśnienie. Jeśli zegarek jest nieszczelny, nadciśnienie z zegarka wypychać będzie powietrze przez nieszczelne miejsce na zewnątrz.
• Test suchy (uwaga: nie ma prawie żadnego ryzyka dla sprawdzanego zegarka)
  W odpowiedniej komorze wytwarza się nadciśnienie. Sensor znajdujący się przy obudowie mierzy, czy zmienia się objętość powietrza. Ta zmiana zachodzi tylko w przypadku szczelnych zegarków, ponieważ z powodu nadciśnienia w komorze powstaje podciśnienie w zegarku i szkło oraz spód zegarka wyginają się minimalnie. W przypadku zegarka nieszczelnego ciśnienie w środku zegarka dopasowuje się i nie zachodzą żadne zmiany.
• Test kondensacyjny (uwaga: bardzo wysokie ryzyko dla nieszczelnego zegarka)
  Ten test charakteryzuje się bardzo dużym ryzykiem dla sprawdzanego zegarka, niestety jest najczęściej przeprowadzany przez laików. Zegarek jest wkładany na czas 30 – 60 minut do naczynia wypełnionego wodą. Następnie zegarek jest podgrzewany i hartowany wodą zimną. Jeśli pod szkłem zegarka woda skrapla się, jest to dowód na nieszczelność zegarka.

Pytanie: Na czym polega przegląd zegarka?

Odpowiedź: Kontrola obudowy i paska,
Wymontowanie mechanizmu,
Sprawdzenie naciągu,
Sprawdzenie funkcji wychwytu (wyjęcie wskazówek i tarczy zegarowej),
Sprawdzenie mechanizmu wskazówkowego,
Całkowite rozłożenie mechanizmu zegarka na części pojedyncze (W przypadku prostego, zegarka nakręcanego to co najmniej 40 części, przy zegarku automatycznym z datownikiem, to ok. 70 części, przy chronografach to już ponad 100 części),
Wymiana zepsutych części mechanizmu,
Czyszczenie pojedynczych elementów w specjalnej maszynie
Kontrola poszczególnych części i ewentualna wymiana łożysk kamiennych lub innych uszkodzonych części mechanizmu,
Złożenie poszczególnych części mechanizmu w jeden mechanizm, regulacja i poprawienie działania kółek
Naoliwienie naciągu i mechanizmu kółkowego
Nastawienie i regulacja wychwytu
Kontrola działania mechanizmu
Wyregulowanie działania mechanizmu w różnym położeniu
Montaż tarczy zegarowej i wskazówek
Polerowanie obudowy (przy obudowie złotej lub ze stali)
Czyszczenie obudowy i paska
Renowacja zwykłych okrągłych szkieł z tworzywa sztucznego
Renowacja wszystkich uszczelek
Renowacja pokrętła ( o ile potrzeba)
Włożenie mechanizmu do obudowy
Kontrola dokładności chodzenia
W przypadku zegarków wodoszczelnych kontrola szczelności
Po tych zabiegach konieczna jest kilkudniowa kontrola zegarka w różnym położeniu. Przy skomplikowanych zegarkach z kalendarzem trzeba się liczyć z długim okresem naprawy, nawet do 3 miesięcy!

Pytanie: Na czym polega różnica między „water proof” a „water resistant”?

Odpowiedź: Określenie starsze „water proof” zastąpiono nowym „water resistant”.


Pytanie: Kiedy zegarek można uznać za wodoszczelny i co oznaczają litery ATM na moim zegarku?

Odpowiedź: Z reguły na większości zegarków zaznaczone jest dopuszczalne maksymalne ciśnienie. Poniższa tabela wyjaśnia problem:

specyfikacja na spodzie zegarka	znaczenie	minimalny kontakt z wodą (deszcz, mycie rąk)	kontakt z wodą (mycie naczyń, kąpiel)	sporty wodne (pływanie)	nurkowanie (z butlą powietrza sprężonego)	nurkowanie głębinowe (z mieszanką helowo-tlenową)
bez specyfikacji	nie wodoszczelny	-	-	-	-	-
3 atm	water resistant	X	-	-	-	-
5 atm	water resistant 50 m	X	X	-	-	-
10 atm	water resistant 100 m	X	X	X	-	-
20 atm	water resistant 200 m	X	X	X	X	-
100 atm	water resistant 1000 m	-	X	X	X	X

Pytanie: Jak często muszę sprawdzać baterię w moim zegarku kwarcowym?

Odpowiedź: Baterię należy sprawdzać co najmniej co dwa lata, ponieważ trwałość baterii zależy od kilku czynników: obok wpływu środowiska, jak różnice temperatury, znaczenie dla trwałości baterii ma również rodzaj mechanizmu kwarcowego. Zegarki kwarcowe z dodatkowymi funkcjami potrzebują z reguły więcej energii niż zegarki bez tych funkcji. Dlatego generalnie trudno jest określić trwałość baterii. Po dwóch latach używania należy jednak bezwzględnie wymienić baterię, ponieważ stare i wyczerpane baterie mogą wyciekać i uszkodzić mechanizm zegarka.

Pytanie: Czy istnieją różne szkła do zegarków?

Odpowiedź: Szkła do zegarków można podzielić na 3 grupy: z tworzywa sztucznego, mineralne i szafirowe. Każdy z tych typów posiada różne właściwości i różne zastosowanie. Wpływ mody nie jest tu też bez znaczenia. Do tego w obrębie tych trzech grup istnieją różne standardy jakościowe:
Szkła z tworzywa sztucznego – hesalitowe, akrylowe lub z pexiglas .Zrobione z utwardzonego i oczyszczonego polipropylenu. Są lekkie i stosunkowo odporne na stłuczenie. Ich wadą jest mała odporność na zadrapania.
Szkła mineralne – dobre szkła mineralne nie są z takiego samego szkła jak zwykłe szkło okienne. Powierzchnia takiego szkła jest chemicznie hartowana w czasie kosztownego procesu. Szkła mineralne są znacznie twardsze niż szkła z tworzywa sztucznego, nie są osmotyczne i nie żółkną. Jednak i one ulegają uszkodzeniom, co szczególnie źle może odbić się na mechanizmie zegarka, jeśli drobiny stłuczonego szkła dostaną się do jego wnętrza.
Szkła szafirowe – najtwardsze szkło wśród wszystkich szkieł do zegarków. Wytwarza się je
Syntetycznie. Małą wadą tych szkieł jest mocniejsze załamanie światła. To przyczynia się do powstawania mocniejszych, przeszkadzających refleksów na powierzchni. Dlatego szkła szafirowe zastosowane w drogocennych zegarkach są jeszcze dodatkowo pokrywane warstwą antyodblaskową.

Pytanie: Na szkle mojego zegarka są rysy. Czy mogę je usunąć?

Odpowiedź: Jeśli pojawią się rysy na szkle zegarka, należy je jak najszybciej wymienić. Do zegarka, które ma porysowane szkło może dostać się woda lub brud.

Pytanie: Jak można odróżnić szkło mineralne od szkła szafirowego?

Odpowiedź: Może to zrobić jedynie specjalista, używając do tego celu specjalnego diamentowego testera. Innych sposobów niestety nie ma.

Pytanie: Jakie zalety ma szkło mineralne, a jakie szkło szafirowe?

Odpowiedź: Utwardzone szkło mineralne jest hartowane normalnie do 450 stopni, a szkło szafirowe do 1200 stopni Vickersa. W praktyce szkło szafirowe jest odporne na zadrapania – wyłącznie diament jest w stanie je zarysować.

Pytanie: Co się stanie przy silnym wstrząśnięciu zegarka mechanicznego?

Odpowiedź: Bardzo mocne siły przyspieszenia albo nagłe zatrzymania mogą spowodować w mechanicznym zegarku usterki: oś rotora (wirnika) może ulec złamaniu lub mogą wysunąć się kamienie łożyskowe. Wprawdzie balans ze swymi bardzo cienkimi czopami posiada zabezpieczenie przeciwwstrząsowe, ale czopy też mogą się złamać (przekrój jedynie 0,09 mm). Uszkodzone mogą zostać również tarcza i mechanizm zegarka. Części mechanizmu, które są najcięższe narażone są najbardziej (przede wszystkim masa zamachowa (rotor).

Pytanie: Jak długo wytrzymuje skórzany pasek do zegarka?

Odpowiedź: Jeżeli zegarek jest noszony codziennie, około 1 roku, maksymalnie 2. Najpóźniej po dwóch latach należy pasek wymienić. Ze względu na bezpieczeństwo i z higienicznych względów (m.in. uniknięcie reakcji alergicznych) zaleca się regularną wymianę paska.

Pytanie: Czy mój zegarek mogę dłuższy czas przechowywać w sejfie?

Odpowiedź:
Zegarki mechaniczne (ręcznie nakręcane i automatyczne)
Dłuższe przechowywanie nie jest problemem. Jednakże liczyć się trzeba z powolnym wysychaniem olejów. Tak więc również zegarki nie noszone trzeba po 4 -5 latach oddawać do przeglądu.
Zegarki kwarcowe
W przypadku przechowywania zegarka dłużej niż rok należy najpierw wyjąć baterię. Wyczerpane baterie mogą wyciekać i uszkodzić mechanizm zegarka.

Pytanie: Jak czyścić poprawnie zegarek?

Odpowiedź: Obudowa i bransoleta z metalu, obojętnie czy ze stali szlachetnej, tytanu, srebra, czy złota powinny być czyszczone wyłącznie za pomocą miękkiej, delikatnej ściereczki z mikrofazy i łagodnym środkiem do czyszczenia powierzchni. Zabronione jest używanie wszelkich gąbek lub szczoteczek, które mogą zarówno na powierzchni polerowanej jak i na matowej pozostawiać rysy, których nie da się później usunąć. Nie wolno również używać żadnych agresywnych środków czyszczących, rozpuszczalników lub tzw. past do czyszczenia i polerowania metalu. Lepiej też zrezygnować z impregnowanych chusteczek do czyszczenia biżuterii i srebra, ponieważ zawierają one mineralne cząsteczki czyszczące, mogące na czyszczonej powierzchni pozostawić niewidoczne gołym okiem zadrapania. Zegarki wodoszczelne do 50 metrów (5 bar) mogą być wycierane tylko wilgotną ściereczką, w żadnym wypadku myte pod bieżącą wodą, tak wolno myć dopiero zegarki wodoszczelne od 100 metrów. Ale i w tym wypadku należy zwrócić uwagę, czy pokrętło zegarka nie jest wyciągnięte. Ponadto zegarków nie należy czyścić w urządzeniach ultradźwiękowych, bowiem woda o wysokich drganiach może wniknąć nawet do wodoszczelnej obudowy zegarka. Paski do zegarków można czyścić łagodnym roztworem z wody i mydła, ale trzeba uważać, by nie nasączać ich zbytnio wodą. A poza tym główna zasada – w przypadku jakichkolwiek wątpliwości najlepiej jest udać się do specjalisty.

Technika

Pytanie: Jaką funkcję spełnia wentyl helowy w zegarkach nurkowych?

Odpowiedź: Atomy helu są tak małe, że mogą wniknąć przez uszczelkę do zegarka i stworzyć tam ciśnienie wewnętrzne. Nie byłoby problemu, gdyby wszystkie atomy mogłyby odpowiednio szybko opuścić zegarek po zredukowaniu zewnętrznego ciśnienia. Tak się niestety nie dzieje. Dlatego w wielu zegarkach nurkowych wbudowane są specjalne wentyle helowe, które wypuszczają na zewnątrz atomy helu i zapobiegają wybuchowi zegarka. Wentyl helowy używany jest właściwie tylko w komorach ciśnieniowych albo w innych suchych warunkach, gdzie istnieje nadciśnienie (budowa tunelu). Przypadku sportowego nurkowania nie ma potrzeby używania tego wentyla.

Pytanie: Do czego służy skala tachymetrowa?

Odpowiedź: Skala tachymetrowi służy do mierzenia prędkości i pochodzi jeszcze z czasów, kiedy to pojazdy nie były jeszcze zaopatrzone w tachometry. Do mierzenia szybkości potrzebna jest odcinek mierzony o długości jednego kilometra. Jak miara tego mogą służyć na przykład oznakowane kołki przy drodze.
Na początku mierzonego odcinka włącza się chronograf i na wyłącza na końcu odcinka. Teraz można ze skali tachometrowej na chronografieo odczytać prędkość, z którą się poruszano.
Tak więc w przypadku skali tachymetrowej chodzi o skalę, którą tworzy wynik: prędkość= droga dzielona przez czas (V=s/t) i której wartość podaje się w kilometrach na godzine.

Pytanie: Jak może zachowywać się mój zegarek w zetknięciu z polem magnetycznym?

Odpowiedź: Generalnie obowiązuje zasada: należy unikać dłuższego kontaktu zegarka z polem magnetycznym. We wszystkich mechanizmach zegarków znajdują się elementy, które zależnie od siły pola magnetycznego mogą się namagnetyzować. Dlatego w niektórych zegarkach wbudowana jest dodatkowa wewnętrzna obudowa z miękkiej stali jako osłona magnetyczna.

Pytanie: Co to jest mechanizm automatyczny?

Odpowiedź: Mechanizm zegarka jest wprawiany w ruch przez wahający się ciężarek, nazywany „rotorem”. Ruchy ramienia lub dłoni wprawiają rotor w drgania i w ten sposób zegarek jest automatycznie naciągany. Baterie nie są tu potrzebne.

Pytanie: Co powinienem zrobić, gdy mam po raz pierwszy zegarek nakręcany ręcznie lub automatyczny?

Odpowiedź: Najpierw trzeba zegarek nakręcić a później ustawić wskazówki. Jeżeli w stojącym zegarku najpierw nastawi się wskazówki, kółka w mechanizmie zegarka mogą się luźno poruszać w różne strony. Może to doprowadzić do tego, że starty zostanie niezbędny olej, służący do perfekcyjnego chodu zegarka.

Pytanie: Jak w sposób idealny nakręcić swój zegarek?

Odpowiedź: Przy nakręcaniu zegarka za pomocą pokrętła radzimy znaleźć sobie na to chwilę czasu, by móc to zrobić powoli i równomiernie. Na kółka i zęby trybów działają w czasie nakręcania mocne siły, które przy zbyt szybkim nakręcaniu mogą je uszkodzić. Przy tym w czasie równomiernego i powolnego nakręcania te części nie ulegają niepotrzebnemu zużywaniu.

Pytanie: Kiedy zegarek jest całkowicie nakręcony?

Odpowiedź: Zegarek jest całkowicie nakręcony, gdy pokrętła nie da się już dalej kręcić w prawą stronę (czuć będzie opór).
Użycie zbyt wielkiej siły przy nakręcaniu (mimo odczuwanego oporu) grozi zerwaniem sprężyny naciągowej.

Pytanie: Jak często muszę nakręcać swój zegarek?

Odpowiedź: Jeśli zegarek nakręcany ręcznie noszony jest codziennie zaleca się nakręcać go raz dziennie, najlepiej rano. Wtedy bowiem wykorzystana jest największa ilość energii naciągniętej sprężyny naciągowej. Zegarek będzie chodził wówczas równomierniej i dokładniej.

Pytanie: Jak nakręcać zegarek automatyczny?

Odpowiedź: Przy nakręcaniu zegarka automatycznego zaleca się liczyć obroty pokrętła. Po 30 - 40 obrotach sprężyna naciągowa będzie miała już dość zakumulowanej energii, aby przekazać ja równomiernie mechanizmom kółkowym. Należy zwrócić uwagę, że w przypadku zegarka z pokrętłem zaśrubowanym najpierw trzeba je odkręcić w kierunku przeciwnym do obrotu wskazówek zegara (w lewo) by lekko wyskoczyło. Dopiero wtedy można zacząć nakręcać.

Pytanie: Jeśli na noc odkładam swój zegarek, to czy muszę go ponownie nakręcać?

Odpowiedź: Jeśli zegarek jest noszony w dzień i odkładany na noc, nie musi być dodatkowo nakręcany ręcznie. W zegarku automatycznym zgromadzona w energia sprężynie naciągowej wystarcza na ok. 38 godzin chodzenia. Rezerwy energii zależna od zastosowanego mechanizmu zegarka. Trzeba pamiętać, że w czasie noszenia wymagane jest pewne minimum ruchu. Jeśli nie jest to możliwe, należy zegarek automatyczny nakręcić tak jak zegarek nakręcany, wykonując 30 – 40 obrotów pokrętłem.

Pytanie: Jaką tolerancję chodu ma zegarek i od czego ona zależy?

Odpowiedź: Z reguły w wysokiej klasy zegarkach mechanizm jest regulowany do poziomu wartości średnich, czyli -0/+7 sekund dziennie. Zegarek wysokiej jakości innymi słowy nigdy nie będzie się późnił, lecz trochę spieszył. Wartości te jednak zależnie od mechanizmu zegarka mogą się różnić. Również przyzwyczajenia w noszeniu zegarka odgrywają pewną rolę. Inaczej zachowywać się będzie mechanizm automatyczny u osoby wyjątkowo aktywnej, a inaczej u osoby raczej powolnej.

Pytanie: Czy zegarkowi automatycznemu może szkodzić to, że jest noszony od czasu do czasu, a później jest nakręcany ręcznie?

Odpowiedź: Odpowiedź na to pytanie brzmi jasno: nie. Szkodzi to jedynie zbytowi producentów rotomatów. Wcześniej uważano, że ze względów na twardnienie olejów w mechanizmie zegarki szybciej starzały się w szufladzie. Jednak dużo lepsza jakość olejów stosowana w nowoczesnych zegarkach spowodowała „zestarzenie” się tej argumentacji. Zasadą jest jednak, że zegarki mechaniczne powinny być oddawane do przeglądu regularnie, średnio raz na 5 lat.

Pytanie: Z jaką dokładnością powinien chodzić zegarek?

Odpowiedź: W zegarkach kwarcowych górną granicą jest sekunda na tydzień. W zegarkach mechanicznych 5 - 10 sekund na dzień jest bardzo dobrym wynikiem.

Pytanie: Co to są „jewels” / „Juwelen” w mechanizmie zegarka i jakie zadanie spełniają?

Odpowiedź : Syntetyczne rubiny, nazywane inaczej „jewels” stosowane są w celu zredukowania zbyt szybkiego zużycia ruchomych części mechanizmu zegarka.

Pytanie: Co to znaczy „powłoka PVD”?

Odpowiedź: „Physikal Vapor Deposition” albo inaczej DVP jest procesem, w którym drobny podgrzany proszek jest absorbowany przez stal, tak że przy zadrapaniach rysy na stali są niewidoczne.

Kupno / sprzedaż

Pytanie: Z jakiego powodu zegarki z takim samym mechanizmem (tego samego kalibru)
miewają tak różne ceny?

Odpowiedź: Wiele marek zegarków używa mechanizmów różnych kooperantów. W jakim zegarku tkwi jaki mechanizm, nie jest już wcale trudno odkryć. Tak, że może się często zdarzyć, że w jakimś niedrogim zegarku jest „taki sam” mechanizm jak w zegarku drogim. Spotyka się to często z niezrozumieniem wielu ludzi.

Z jednej strony mechanizm zegarka ma z pewnością wpływ , z drugiej jednak strony grają wielką rolę takie elementy jak forma i konstrukcja obudowy, uszlachetnienie, tarcza zegarowa, etc. W końcu serwis i usługi, jak również wartość rynkowa tworzą dodatkowe i ważne cenowe komponenty produktu. Na to należy zwracać uwagę przy każdym zegarku.


Pytanie: Czy są międzynarodowe różnice w cenach zegarków luksusowych?

Odpowiedź: Bez przerwy natykamy się na wypowiedzi, że za granicą zegarki są tańsze. Ze strony producentów słyszy się opinię, że wszyscy posiadacze koncesji mają podobną ceną, a jeśli już się ona różni, to za granicą jest wyższa.
Na pewno mają wpływ przeliczenia kursowe walut. Doświadczenie pokazuje jednak, że aktualne modele w Szwajcarii najczęściej są tańsze niż gdzie indziej. Często za granicą wysokie stawki podatkowe zmuszają do podnoszenia cen. Przy czym gotowość do udzielania rabatów jest za granicą najczęściej wyższa. W wielu wypadkach nadwyżki w magazynach i silna presja konkurencji zmuszają zagranicznych handlarzy do utrzymywania bądź zdobywania rynku właśnie przez stosowanie rabatów.

Pytanie: Co to są zegarki „Glashütter”?

Odpowiedź: W połowie XIX wieku Adolf Lange założył w miejscowości Glashütte fabrykę zegarków, aby przyczynić się do lepszego rozwoju tamtego regionu. Firma stała się szybko znana z wyjątkowej jakości produkowanych zegarków. Różni urzędnicy tej firmy otwierali własne zakłady, inni się osiedlali, tak, że Glashütte stała się miejscowością, w której produkowało się najróżniejsze zegary (również zegary wahadłowe i morskie chronometry) i narzędzia najlepszej jakości. Założona została również szkoła zegarmistrzowska. Kieszonkowe zegarki produkowane w tej szkole jako egzaminacyjne prace mistrzowskie dzisiaj należą do najdroższych zegarków w ogóle. W czasach NRD produkowano tam również zegarki, które jednak nie cieszyły się tak dobrą opinią. Po zjednoczeniu Niemiec powstały tam nowe firmy lub odżyły stare i stały się natychmiast absolutnie przodującymi markami (Lange&Sine, Nomos, Glashuette Original). Przyczyna tego tkwi w znakomitej jakości produkowanych zegarków, ale też i w legendarnej sławie miasta.

Prawo

Pytanie: Dlaczego większość zegarków, a w szczególności chronografy nie są chronometrami?

Odpowiedź: Nazwa chronometr jest chroniona prawem. Wolno jej używać tylko wtedy, jeśli mechanizm zegarka został przetestowany w oficjalnie uznanym punkcie i osiągnął odpowiednie wartości chodu. W Niemczech jest to Punkt Kontroli Chronometrów w Glashütte, w Szwajcarii Controle officiel suisse des chronometres (skrót – C.O.S.C) 

Pytanie: Na czym polega test chronometru?

Odpowiedź: Chronometr mechaniczny musi osiagać pewne wyznaczone wartości chodu. Test chodu jest jednak względny, dotyczy nie włączonego mechanizmu, który został przetestowany w przeciągu pewnego czasu (15 dni), w określonym miejscu, na określonej wysokości n.p.m. i w określonych warunkach.

Pytanie: Kiedy właściwie zegarek jest „swiss made”

Odpowiedź: Mechanizm zegarka uznać można za szwajcarski, gdy:

-został złożony w Szwajcarii,
-jest kontrolowany przez producenta w Szwajcarii,
-części składowe szwajcarskiej produkcji wynoszą co najmniej 50% wartości, nie uwzględniając kosztów składania
Przy wyliczaniu udziału wartości części składowych produkcji szwajcarskiej obowiązują następujące zasady:
-koszty tarczy zegarowej i wskazówek liczy się tylko wtedy, jeżeli te elementy umieszczono w mechanizmie w Szwajcarii,
-koszty składania mogą być doliczone wtedy, jeśli jakość zagranicznych części składowych jest taka, jak części szwajcarskich i potwierdzona odpowiednią procedurą, przewidzianą w umowie państwowej.

Pytanie: Jakie warunki trzeba spełniać, by używać szwajcarskiej nazwy?

Odpowiedź: Nazwy „Schweiz”, oraz określenia takie, jak „swiss made”, „schweizerisch”, „schweizerProdukt”, „in der Schweiz hergestellt”, „schweizer Qualität“ lub inne nazwy posiadajace szwajcarską nazwę albo zamienne zestawienia tych określeń, mogą być stosowane wyłącznie w odniesieniu do zegarków i mechanizmów szwajcarskich.